شمسی

  مسیر جاری : مقالات  امر به معروف و نهي از منكر  جايگاه و آداب

امر به معروف و نهی از منکر؛ یک موضوع قرآنی قرآن به عنوان معجزه جاویدان پیامبر بزرگوار اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) برترین کتاب شناخت و معرفت است، کتاب انسان سازی و تربیت که تمامی راههای رستگاری در آن یادآوری شده است. قرآن کتاب نور، روشنایی و حکمت است .... نویسنده : خدامراد سلیمیان قرآن به عنوان معجزه جاویدان پیامبر بزرگوار اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) برترین کتاب شناخت و معرفت است، کتاب انسان سازی و تربیت که تمامی راههای رستگاری در آن یادآوری شده است. قرآن کتاب نور، روشنایی و حکمت است که سعادت و نیک بختی انسانها را در پرتو عمل به مضامین بلند و نورانی خود تضمین نموده است؛ پاداش پیروان خود را بهشت برین و کیفر مخالفین خود را آتش قهر و غضب پروردگار معرفی کرده است . اهداف قرآن والاترین اهداف و ویژگیهای آن، برجسته ترین ویژگی هاست . در یک کلام آنچه که انسان در راستای رسیدن به قرب الهی نیاز دارد، در این کتاب هدایت وجود دارد . امر به معروف و نهی از منکر قرآن مجید یکی از صفات برجسته مؤمنان را امر به معروف و نهی از منکر دانسته، می فرماید: «والمؤمنون والمؤمنات بعضهم اولیاء بعض یامرون بالمعروف وینهون عن المنکر» (1) ؛ «مردان مؤمن و زنان مؤمن دوستان یکدیگرند، به نیکی فرمان می دهند و از ناشایست باز می دارند .» علاوه بر این خداوند امر به معروف و نهی از منکر را نشانه بهترین امت ذکر فرموده است: «کنتم خیر امة اخرجت للناس تامرون بالمعروف وتنهون عن المنکر» (2) ؛ «شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدیدار شده اید: به کار پسندیده فرمان می دهید، و از کارهای ناپسند باز می دارید.» علی علیه السلام در کلامی بسیار ارزشمند و شگفت انگیز درباره ارزش امر به معروف و نهی از منکر چنین فرموده است: «وما اعمال البر کلها والجهاد فی سبیل الله عند الامر بالمعروف والنهی عن المنکر، الا کنفثة فی بحر لجی (3) ؛ «همه کارهای خوب و جهاد در راه خدا، در مقایسه با امر به معروف و نهی از منکر چیزی جز آب دهانی که در دریایی ژرف انداخته شود نیست .» آثار و برکات امر به معروف و نهی از منکر 1 . فلاح و رستگاری: «ویامرون بالمعروف وینهون عن المنکر واولئک هم المفلحون » (4) ؛ «و به خوبی فرمان دهند و از بدی باز دارند، اینان رستگارانند .» 2 . تقویت مؤمنین: علی علیه السلام فرمود: «فمن امر بالمعروف شد ظهور المؤمنین (5) ؛ کسی که امر به معروف کند، مسلمانان را تقویت کرده است .» 3 . اهل معروف شدن: علی علیه السلام فرمود: «وامر بالمعروف تکن اهله (6) ؛ امر به معروف کن تا اهل معروف باشی .» آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر 1. محروم شدن از برکت وحی: رسول گرامی اسلام فرمود: «اذا عظمت امتی الدنیا نزعت منها هیبة الاسلام واذا ترکت الامر بالمعروف والنهی عن المنکر رمت برکة الوحی (7) ؛ هرگاه امت من به دنیا بها دهد، شکوه اسلام از آنان گرفته می شود و هرگاه امر به معروف و نهی از منکر را واگذارد، از برکت وحی محروم گردد .» 2. نزول انواع عذابهای الهی: هم چنین آن حضرت صلی الله علیه و آله فرمود: «لتامرن بالمعروف ولتنهن عن المنکر او لیعمنکم عذاب الله (8) ؛ یا امر به معروف و نهی از منکر کنید یا عذاب خدا همه شما را فرا می گیرد .» 3. گرفته شدن برکت های الهی: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «لا یزال الناس بخیر ما امروا بالمعروف ونهوا عن المنکر وتعاونوا علی البر فاذا لم یفعلوا ذلک نزعت منهم البرکات (9) ؛ مردم تا زمانی که به خوبی فرمان دهند و از زشتکاری باز دارند و در کارهای نیک همیاری کنند، در خیر و خوبی خواهند بود، اما هرگاه چنین نکنند، برکتها از آنان گرفته شود .» امام صادق علیه السلام فرمود: خدای عزوجل دو فرشته را فرستاد تا شهری را بر سر مردمش واژگون کنند . چون به آن شهر رسیدند، مردی را در حال دعا و تضرع دیدند ... پس یکی از آن دو نزد خدای تبارک و تعالی برگشت و گفت: پروردگارا! من به آن شهر رسیدم اما دیدم فلان بنده ات تو را می خواند و به درگاه تو زاری می کند . خداوند فرمود: دستوری که به تو دادم انجام ده . او مردی است که هرگز به خاطر من چهره اش از خشم تغییر نکرده است . (10) » شرایط آمر و ناهی: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «لا یامر بالمعروف ولا ینهی عن المنکر الا من کان فیه ثلاث خصال: رفیق بما یامر به رفیق فیما ینهی عنه، عدل فیما یامر به عدل فیما ینهی عنه، عالم بما یامر به عالم بما ینهی عنه (11) ؛ امر به معروف و نهی از منکر نکند مگر کسی که سه خصلت در او باشد: در آنچه به آن امر و یا از آن نهی می کند، طریق مدارا پیش گیرد، در امر و نهی خود به عدالت رفتار کند و به آنچه امر و نهی می کند، دانا باشد .» مرده ای در میان زندگان علی علیه السلام فرمود: «من ترک انکار المنکر بقلبه ویده ولسانه فهو میت بین الاحیاء (12) ؛ کسی که در برابر منکر با دل و دست و زبان خویش اعتراض نکند، او مرده ای است در میان زندگان .» عذر نامقبول رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: «لا یحقرن احدکم نفسه ان یری امرا لله تعالی فیه مقال، فلا یقول: یا رب خشیة الناس! فیقول: فایای کنت احق ان تخشی (13) ؛ مبادا کسی از شما در جایی که پای امری از خدا در میان است و باید سخن بگوید [با سکوت کردن] خود را کوچک کند، زیرا [فردای قیامت] نمی تواند بگوید: خدایا! از ترس مردم بود . چون خداوند جواب می دهد: سزاوارتر آن بود که از من بترسی .» نوشته را با کلامی بیدار کننده از رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله به پایان می بریم که امروزه مصادیق بارز آن در جامعه عینیت یافته است و هشداری است برای کسانی که آرزوی نیل به سعادت دارند . آن حضرت فرمودند: «کیف بکم اذا فسدت نساؤکم وفسق شبابکم، ولم تامروا بالمعروف ولم تنهوا عن المنکر؟! ... کیف بکم اذا امرتم بالمنکر ونهیتم عن المعروف؟! ... کیف بکم اذا رایتم المعروف منکرا والمنکر معروفا (14) ؛ چه حالی خواهید داشت آن گاه که زنانتان فاسد و جوانانتان نابکار شوند و شما به خوبیها فرمان ندهید و از زشتکاری منع نکنید؟ . .. چه حالی خواهید داشت آن گاه که به زشتکاری فرا خوانید و از خوبی ها باز دارید؟ ... چه حالی خواهید داشت آن گاه که خوب را زشت دانید و زشت را نیکو؟» پی نوشت ها : 1. توبه؛71 . 2. آل عمران؛110 . 3. نهج البلاغه، حکمت 374 . 4. آل عمران؛110 . 5. نهج البلاغه، حکمت 31 . 6. نهج البلاغه، نامه 31 . 7. میزان الحکمة، 12731 . 8. همان، 12734 . 9. همان، 12736 . 10. کافی، ج 5، ص 58، ح 8 . 11. میزان الحکمة، 12758 . 12. التهذیب، ج 6، ص 181، ح 374 . 13. میزان الحکمة، 12796 . 14. التهذیب، ج 6، ص 177، ح 359 . منبع : www.hawzah.net شماره مطلب :408       تاریخ انتشار: 9/9/1389      تعداد بازدید: 633 مرتبه   نظرات کاربران : مسابقه هفتگی راه بهشت شماره 88 پرچمدار نبی ؛ ویژه نامه ولادت امام علی (ع) مسابقه ویژه پدران آسمانی اصول رقابت سیاسی ؛ بایدها و نبایدها ویژه نامه اعتكاف ماه رجب اعلام اسامی برندگان مسابقه کارکردهای روزی حرام بر سرنوشت انسان 100 سال قبل مردم ایران چه می‌پوشیدند؟   نام و نام خانوادگی : * متن نظر : * (حداکثر 700 کارکتر)    کارکتر تايپ شده :